Kolej skutecznie zlikwidowała skrajne ubóstwo w Czechach

Takie obrazki w pobliżu i na terenie stacji kolejowych w małych czeskich miasteczkach to normalna codzienność. 14-tysięczne miasteczko Turnov, z którego pociągi jeżdżą w czterech kierunkach świata ma dobrze funkcjonującą stację kolejową komplementarnie zintegrowaną z lokalnym transportem autobusowym (zdj. Tomasz R.)

Republika Czeska znalazła bardzo dobry sposób na likwidację skrajnego ubóstwa w społeczeństwie. Jako jedyne państwo wśród krajów bloku socjalistycznego zostawiło wszystkie inne kraje daleko za sobą. Ba ! To za mało ! Biedne postsocjalistyczne państewko znalazło się w europejskiej czołówce (lider w zwalczaniu skrajnego ubóstwa gospodarstw domowych wg. danych Eurostatu) obok takich potęg gospodarczych jak bogata Norwegia ! Jak to możliwe i jak to się stało, że biedni Czesi wiedzieli, że pewnych granic ludzkiego upodlenia przekraczać się nie powinno i nie trzeba nawet jeśli sytuacja gospodarcza jest trudna i potrafili tak kształtować politykę społeczną, żeby znajdując oszczędności nie tworzyć przesadnych różnic społecznych skrajnie degradujących godność ludzką i rodzących patologie ?

Fakt, że w Czechach częstotliwość kursów, ludzka dogodność i dostępność transportu publicznego jest bardzo często przynajmniej kilkunastokrotnie wyższa niż w ponad kilkudziesięciotysięcznych miastach Polski dobitnie pokazuje, że środki publiczne można wydatkować w różny sposób. Natomiast komunikacja publiczna w małych polskich miasteczkach położonych z dala od dużych ośrodków miejskich jest taka niedogodna i nadzwyczaj rzadka, że praktycznie bliska braku jej istnienia. A zatem czy lokalne władze miejscowości mocno uszczuplonych lub pozbawionych komunikacji publicznej są rzeczywiście tak blisko ludzi jak to oficjalnie deklarują i czy służą ludziom w odpowiedzialny, mądry sposób ?

Wysoka dostępność kolei w Republice Czeskiej dla wszystkich ludzi niezależnie od ich materialnego poziomu życia i miejsca zamieszkania w długoletniej perspektywie czasu pełni nadzwyczaj pozytywną rolę społeczno-gospodarczego rozwoju kraju. Kolej motywuje ludzi do działania, w ciężkich chwilach ich życia pomaga im przetrwać najtrudniejsze chwile, jest ich najbliższym przyjacielem, najwyższą wartością umożliwiającą zdobycie pracy, prawdziwą wolnością i niezależnością, tanim i użytecznym środkiem przyjaznego transportu, znakiem zrównoważonego postępu i symbolem wzajemnego ludzkiego szacunku, wzorem skromności i schludności, nie zawsze superczysta i idealna ale jakże blisko normalnego człowieka... to są tajemnice czeskiej kolei, która sprawia, że życie obywateli Czech nie jest nigdy skazane na porażkę, bo nawet gdy mieszkają oni w małej wiosce z kilkoma domkami to mogą zawsze liczyć na wyciągnięcie do nich łatwo dostępnej mądrej pomocnej dłoni sprawiającej, że przy odrobinie ich chęci, nawet tylko chwilowej chęci co każdemu człowiekowi będącemu w trudnej sytuacji się zdarza, wsiądą do pociągu lub lokalnego autobusu z nim skomunikowanym i na pewno szczęście do nich powróci.

Istnienie kolei, dobre realne funkcjonowanie ekologicznego transportu publicznego, dostępność do kolei oraz jej bliskość potrafi uzdrawiać ludzi i nadawać porządny, szlachetny sens ich życiu. Godność człowieka i wolność życia to najpiękniejsze idee, których wartościowa realizacja jest możliwa przede wszystkim dzięki zapewnieniu wszystkim mieszkańcom danego państwa łatwo dostępnego transportu publicznego uwzględniającego jego oddziaływanie zarówno na codzienne przemieszczanie się chcących mieć pewny dojazd do pracy i szkoły ludzi jak i najbardziej zapomniane, schorowane, niedołężne, żyjące w biedzie... osoby. Ludzie zamknięci w czterech ścianach własnych zdrowotnych niedomagań lub żyjący w biedzie tak naprawdę nie potrzebują sąsiedzkich litości, pseudomądrości o ich dojściu do sytuacji w jakiej się znaleźli ani też okazjonalnych wizyt pomocy społecznej. Ludzie muszą czuć magnes do działania, niczym nieprzymuszoną siłę do podejmowania nowych wyzwań, autentyczne dobro płynące z otoczenia w ich miejscu zamieszkania, odczuwać, że mimo wszystko są ważną częścią jednego społeczeństwa, w którym odpowiedzialna władza dba o jego zrównoważony rozwój a godność człowieka jest wartością najwyższą. Kiedy do małej wioski położonej na drogowym uboczu, w której stoi kilka domów jest codziennie pięć kursów autobusów, godzinowo równomiernie rozłożonych od świtu do wieczora, które pozwalają jej mieszkańcom dojeżdżać do małego powiatowego miasteczka, skąd często jeżdżącą koleją można dojechać w wybrany rejon kraju, to poprawa jakości życia ludzi staje się tylko kwestią czasu. Okazuje się, że małe powiatowe miasteczko może posiadać flotę kilkudziesięciu nowych autobusów zakupionych za środki unijne, które realizują na jego terenie komunikację publiczną na poziomie obszarów wielkomiejskich. Możliwość poruszania się lokalnym transportem publicznym po całym powiecie a także komplementarny sposób jego dogodnego skomunikowania z transportem krajowym pozwalają w ciekawy sposób spojrzeć na znajdywanie mechanizmów gospodarczego rozwoju pojmowanego nie jako doraźne indywidualne korzyści polegające na likwidacji komunikacji publicznej lecz długoletni proces jej istotnej funkcji w zwalczaniu wszelkiego rodzaju patologii i zjawisk kryminogennych oraz kształtowaniu pozytywnych wzorców moralnych spajających społeczeństwo we wspólnym, mądrym działaniu, pojmowaniu i poznawaniu bezcennych wartości życia razem. Likwidacja skrajnej biedy oznacza wymierne wielomiliardowe korzyści ekonomiczne dla poszczególnych regionów danego państwa i jego prawidłowego funkcjonowania w całości. Dla likwidacji skrajnej biedy warto wysyłać nowoczesne jednostki pociągowe i autobusy do nawet najmniejszych miejscowości, bo z faktu że jeżdżą one mało zapełnione wcale nie wynika, że są mniej opłacalne niż te wypełnione po brzegi w wielkich miastach o porach szczytów dojazdowych do pracy. Problem polega na tym, że podejmując odpowiedzialne społecznie decyzje nie każdy potrafi i chce policzyć koszty całościowe wynikające z ograniczania na potęgę ludziom dostępu do przyjaznego transportu publicznego, a co za tym idzie wartości działania i myślenia, dostępu do rzetelnej wiedzy zapewnienia godnego społecznie życia każdemu człowiekowi niezależnie od materialnego poziomu posiadania i jego miejsca zamieszkania.

oprac. Tomasz Raszowski (rok 2015, 18 kwietnia)